മാഞ്ചസ്റ്റർ: 1980-കളിൽ ഫുട്ബോൾ ലോകത്തെ ഏറ്റവും കുപ്രസിദ്ധ ഗുണ്ടാ സംഘങ്ങളിലൊന്നായ മാഞ്ചസ്റ്റർ സിറ്റിയുടെ ‘ഗവർണർ’മാരെയും ‘യങ് ഗവർണർ’മാരെയും തകർത്തത് ഗ്രേറ്റർ മാഞ്ചസ്റ്റർ പൊലിസിന്റെ രഹസ്യ ഓപ്പറേഷൻ ഒമേഗയിലൂടെയാണ്. “അക്രമം മാത്രമായിരുന്നു ഗവർണർമാരുടെ ലക്ഷ്യം,”  1989-ലെ മാഞ്ചസ്റ്റർ സിറ്റി-യുണൈറ്റഡ് മത്സരത്തിനിടെ മെയ്ൻ റോഡിൽ ഉണ്ടായ കലാപം  അത് അടിവരയിടുന്നതാണെന്ന് മുതിർന്ന പൊലിസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ തന്നെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയതാണ്.

1980-കളുടെ മധ്യം മുതൽ അവസാനം വരെ, മാഞ്ചസ്റ്റർ സിറ്റിയുടെ ‘ഗവർണർ’മാരും ‘യങ് ഗവർണർ’മാരും ഇംഗ്ലീഷ് ഫുട്ബോളിന്റെ ടെറസുകളിൽ അക്രമം അഴിച്ചുവിടുകയായിരുന്നു. ക്ലബ്ബ് സെക്കൻഡ് ഡിവിഷനിലേക്ക് തകർന്നപ്പോൾ, ഈ ഗുണ്ടാ സംഘങ്ങൾ ഇം​ഗ്ലണ്ടിലെ ഏറ്റവും ഭീതി പടർത്തുന്ന ഗ്രൂപ്പുകളായി മാറി. 1985-ലെ ഹെയ്സൽ ദുരന്തവും, കെനിൽവർത്ത് റോഡിലും സെന്റ് ആൻഡ്രൂസിലും ഉണ്ടായ കലാപങ്ങളും യൂറോപ്യൻ ഫുട്ബോൾ നിരോധനത്തിന് കാരണമായപ്പോൾ, ഇംഗ്ലീഷ് ഫുട്ബോൾ ഒരു വഴിത്തിരിവിലായിരുന്നു. ‘ഇംഗ്ലീഷ് രോഗം’ എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ട ഗുണ്ടായിസത്തെ നിയന്ത്രിക്കാൻ പാർലമെന്റിന്റെ സമ്മർദ്ദത്തിനിടയിൽ, പ്രാദേശിക ഗുണ്ടാ സംഘങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ട് പൊലിസ് പ്രത്യേക ഓപ്പറേഷനുകൾ ആരംഭിച്ചു.

പൊലിസ് ഓഫിസറായിരുന്ന ഗാരിയുടെ പുസ്തകമായ അണ്ടർകവർ പൊലിസിംഗിൽ എഴുതിയ പ്രകാരം.1987-ൽ ഗ്രേറ്റർ മാഞ്ചസ്റ്റർ പൊലിസ് ആരംഭിച്ച ഓപ്പറേഷൻ ഒമേഗ, ബറി ന്യൂ റോഡിലെ ഹോൺബി ലോഡ്ജ് ആസ്ഥാനമാക്കി, രഹസ്യമായി പ്രവർത്തിച്ച ഒരു ചെറിയ അണ്ടർകവർ യൂണിറ്റായിരുന്നു. ഗാരി റോജേഴ്സ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഓഫീസർമാർ, അക്രമാസക്തരായ ഗുണ്ടാ സംഘങ്ങളിലേക്ക് നുഴഞ്ഞുകയറി. “ഈ യൂണിറ്റ് വിപ്ലവകരമായിരുന്നു. ഡിറ്റക്ടീവ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഹാരിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, ഞങ്ങൾ നേരിട്ട് അസിസ്റ്റന്റ് ചീഫ് കോൺസ്റ്റബിൾ മാൽക്കം ജോർജിന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഗുണ്ടായിസം അന്ന് ഗുരുതരമായ പ്രശ്നമായിരുന്നു,”

ഓപ്പറേഷൻ ഒമേഗയുടെ ആദ്യ ലക്ഷ്യം ‘ഗവർണർ’മാരും ‘യങ് ഗവർണർ’മാരുമായിരുന്നു. “ആറ് മാസം മുമ്പാണ് പൊലിസ് ഞങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതായി മനസ്സിലായത്,” മിക്കി ഫ്രാൻസിസ്, ഗവർണർസ്: ദി ഓട്ടോബയോഗ്രഫി ഓഫ് എ ഫുട്ബോൾ ഹൂളിഗൻ ഗാംഗ് ലീഡർ എന്ന പുസ്തകത്തിൽ എഴുതി. “പൊലിസ് ക്യാമറകളുമായി ഞങ്ങളെ നിരീക്ഷിച്ചു. ഇയർപീസ് ധരിച്ചവർ ജനക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്നു, പുതിയ സിറ്റി ഷർട്ടുകൾ ധരിച്ച് ആരാധകരെ പോലെ നടിച്ചു. ഒരാൾ വന്ന് ‘നിനക്ക് ഒരു റക്കി കളിക്കണോ?’ എന്ന് ചോദിച്ചു. എന്താണ് റക്കി?”

രഹസ്യ പൊലീസുകാർ ഗുണ്ടകളായി വേഷംമാറി, ചിലർ വാനിൽ യുവാക്കളെ മത്സരങ്ങളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. ആറ് മാസത്തെ അപകടകരമായ നിരീക്ഷണത്തിനൊടുവിൽ, 1988 ഫെബ്രുവരി 11-ന് മാഞ്ചസ്റ്റർ, ബറി, ഡെന്റൺ, ഓൾഡ്ഹാം തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ 100-ലധികം വീടുകളിൽ പുലർച്ചെ റെയ്ഡുകൾ നടത്തി. 21 പേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു, ഫ്ലിക്ക് കത്തികൾ, ബോഡി ആർമർ, കോഷെർ എന്നിവ പിടിച്ചെടുത്തു. “സിറ്റിയിൽ കുറച്ച് പ്രശ്നങ്ങൾ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ, പക്ഷേ ഒരു ന്യൂനപക്ഷം അന്തരീക്ഷം നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു,” ചീഫ് സൂപ്രണ്ട് എറിക് തുഷിംഗ്ഹാം മാഞ്ചസ്റ്റർ ഈവനിംഗ് ന്യൂസിനോട് പറഞ്ഞു.

എന്നാൽ, പ്രശ്നങ്ങൾ അവസാനിച്ചില്ല. അറസ്റ്റിന് പിന്നാലെ, ‘പിക്കാഡിലി യുദ്ധം’ എന്ന പേര് ലഭിച്ച സംഭവത്തിൽ, ആഴ്സണൽ മത്സരത്തിന് ശേഷം മടങ്ങിയ യുണൈറ്റഡ് ആരാധകരെ ആക്രമിക്കുന്നത് തടയാൻ ശ്രമിച്ച ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് പൊലിസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന് തലയോട്ടിക്ക് പരിക്കേറ്റു. 1988 മെയിൽ, ഓൾഡ് ട്രാഫോർഡിന് പുറത്ത് യുണൈറ്റഡിന്റെയും സിറ്റിയുടെയും ആരാധകർ ഏറ്റുമുട്ടി, ഒരു യുവാവിനെ തറയിൽ കിടന്ന് ആക്രമിക്കുന്നത് പൊലിസ് ക്യാമറയിൽ പകർത്തിയിരുന്നു.

1989 ഏപ്രിൽ 24-ന്, ഓപ്പറേഷൻ ഒമേഗയിൽ പിടിയിലായ 26 ഗുണ്ടകൾ ലിവർപൂൾ ക്രൗൺ കോടതിയിൽ ഹാജരായി. 21 പേർ കലാപത്തിന് ഗൂഢാലോചനയും അക്രമാസക്തമായ പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചതിനും കുറ്റം സമ്മതിച്ചു, അഞ്ച് പേർ  കുറ്റം നിഷേധിച്ചു. “അക്രമത്തിന് വേണ്ടി മാത്രം ജീവിച്ച ഒരു കൂട്ടം ആളുകൾ ഈ ക്ലബ്ബുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു,” അന്വേഷണ ഓഫീസർ ഡേവിഡ് സംനർ പറഞ്ഞു. “ലീഡ്സ് പോലുള്ള മറ്റ് ഗുണ്ടാ ഗ്രൂപ്പുകളെ കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ, അവർ കൂടുതൽ ആവേശത്തോടെ ആക്രമണം നടത്തി.”

രഹസ്യ ഡിറ്റക്ടീവുകൾ സേഫ് ഹൗസുകളിൽ വേഷംമാറി, കുറിപ്പുകൾ എഴുതി സംഘങ്ങളിലേക്ക് നുഴഞ്ഞുകയറി. ഒരു 17 വയസ്സുകാരൻ തന്റെ അക്രമ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഡയറി എഴുതി സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു, വെംബ്ലിയിലെ ഇംഗ്ലണ്ട്-ഹോളണ്ട് മത്സരം ഉൾപ്പെടെ 24 മത്സരങ്ങളിൽ അക്രമത്തിൽ പങ്കെടുത്തതായി ആ ഡയറിയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. മാഞ്ചസ്റ്ററിലെ ആർൻഡേൽ സെന്ററിൽ ഓൾഡ്ഹാം അത്‌ലറ്റിക് ആരാധകരുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിനെക്കുറിച്ച് അവൻ എഴുതിയത്: “‘യുദ്ധം, യുദ്ധം’, ‘ഗവർണർമാർ, ഗവർണർമാർ’ എന്ന നിലവിളി ഉയർന്നു. പൊലിസ് എത്തുന്നതുവരെ ഞങ്ങൾ രണ്ട് മിനിറ്റ് തുടർച്ചയായി ആക്രമിച്ചു. ഒരു ആറ് വയസ്സുകാരൻ കരയുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു, ആരോ അവനെ ഇടിച്ചു. എനിക്ക് സഹതാപം തോന്നി, പക്ഷേ ഞാൻ ഒരു ക്രൂരനായ ഗുണ്ടയായിരുന്നു.”

പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർ ‘ഗവർണർ’മാരെ ‘ബിസിനസ്’ പോലെ സംഘടിതവും ‘സൈന്യം’ പോലെ നിയന്ത്രിതവുമെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ, മിക്കി ഫ്രാൻസിസ് ഇത് നിഷേധിച്ചു: “ഞങ്ങൾ ഒരു വലിയ സൈന്യമാണെന്ന് ചിത്രീകരിച്ചത് തട്ടിപ്പാണ്. ഞങ്ങൾ ആൺകുട്ടികളോടൊപ്പം മത്സരത്തിന് പോയി, അവിടെ അക്രമം ഉണ്ടായാൽ ഏർപ്പെട്ടു. ഗുരുതരമായ പരിക്കുകൾ ഉണ്ടക്കുന്നത് വളരെ അപൂർവമായിരുന്നു.”

നാല് മാസത്തെ വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം, 26 പേർക്കും അക്രമാസക്തമായ ക്രമക്കേടിന്റെ പേരിൽ ശിക്ഷ വിധിച്ചു. ഏഴ് പേർക്ക് ജയിൽ ശിക്ഷയും 75 വർഷത്തെ ഫുട്ബോൾ വിലക്കും ലഭിച്ചു. ചെൽസി, വെസ്റ്റ് ഹാം, മിൽവാൾ ഗുണ്ടകൾക്കെതിരായ കേസുകൾ തെളിവിന്റെ അഭാവത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഓപ്പറേഷൻ ഒമേഗ ഒരു വലിയ വിജയമായിരുന്നു. “മാഞ്ചസ്റ്റർ സിറ്റിയുടെ ഗുണ്ടകളുടെ കാതൽ ഞങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തു,” ഓപ്പറേഷൻ നേതൃത്വം വഹിച്ച ചീഫ് സൂപ്രണ്ട് ഫ്രാങ്ക് ഹാലിഗൻ മാഞ്ചസ്റ്റർ ഈവനിംഗ് ന്യൂസിനോട് പറഞ്ഞു.

ഓപ്പറേഷൻ ഒമേഗയുടെ വിജയം അവസാനിച്ചില്ല. മാഞ്ചസ്റ്റർ യുണൈറ്റഡ്, ബോൾട്ടൺ ഗുണ്ടകളെ ലക്ഷ്യമിട്ട ശേഷം, 1990-ലെ ഇറ്റലി ലോകകപ്പിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ കുപ്രസിദ്ധ ഗുണ്ടകളിലേക്ക് ഓഫീസർമാർ നുഴഞ്ഞുകയറി. ഫുട്ബോളിലെ വിജയം, മയക്കുമരുന്ന് വ്യാപാരികൾ, കവർച്ച സംഘങ്ങൾ, കൊലപാതകികൾ എന്നിവരെ പിടികൂടാൻ ഓപ്പറേഷൻ ഒമേഗയെ വികസിപ്പിക്കാൻ ജിഎംപിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചു, ഒടുവിൽ അത് രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗമായി മാറി.