ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ജീവരക്തമൊഴുകുന്ന സമുദ്രപാതകൾ കടുത്ത ഭൗമരാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. ഇറാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മേഖലകളിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സംഘർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള വാണിജ്യ കപ്പൽ ഗതാഗതം ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും നിലച്ചതായാണ് പുതിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ. ജോയിന്റ് മാരിടൈം ഇൻഫർമേഷൻ സെന്ററിന്റെ (JMIC) കണക്കനുസരിച്ച്, പ്രതിദിനം ശരാശരി 138 കപ്പലുകൾ കടന്നുപോയിരുന്ന ഈ പാതയിലൂടെ കഴിഞ്ഞ 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ വെറും രണ്ട് കപ്പലുകൾ മാത്രമാണ് സഞ്ചരിച്ചത്.

സ്തംഭനാവസ്ഥയിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്

ഔദ്യോഗികമായി പാത അടച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, സുരക്ഷാ ഭീഷണികളും ഇൻഷുറൻസ് തുകയിലുണ്ടായ വർദ്ധനവും കപ്പൽ ഗതാഗതത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തിയിരിക്കുകയാണ്. ലോകത്തെ എണ്ണ വ്യാപാരത്തിന്റെ അഞ്ചിലൊന്ന് ഭാഗവും കടന്നുപോകുന്ന ഈ ഇടനാഴിയിലെ തടസ്സം ആഗോള ഊർജ്ജ വിപണിയെ കടുത്ത ആശങ്കയിലാഴ്ത്തിയിട്ടുണ്ട്. എണ്ണവില ഇതിനോടകം തന്നെ കുതിച്ചുയരാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുകയാണ്.

ലോകത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന 6 കപ്പൽ പാതകൾ

ആഗോള വിപണിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ആറ് പ്രധാന ചാനലുകളിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്നിന് തടസ്സം നേരിട്ടാൽ അത് ലോകമെമ്പാടും പണപ്പെരുപ്പത്തിനും വിതരണ ശൃംഖലയിലെ തകർച്ചയ്ക്കും കാരണമാകും.

മലാക്ക കടലിടുക്ക്

ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തെ പസഫിക് സമുദ്രവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കപ്പൽ പാതയാണ് മലാക്ക കടലിടുക്ക്. ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും തന്ത്രപ്രധാനമായ കപ്പൽ പാതകളിലൊന്നാണ് ഇത്. മലേഷ്യയ്ക്കും ഇന്തോനേഷ്യയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള ഈ ഇടുങ്ങിയ പാതയിലൂടെയാണ് ആഗോള സമുദ്ര എണ്ണ വ്യാപാരത്തിന്റെ ഏകദേശം 29% കടന്നുപോകുന്നത്.

പ്രതിദിനം 23 ദശലക്ഷം ബാരലിലധികം എണ്ണയും വൻതോതിൽ പ്രകൃതിവാതകവും ഈ വഴി ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് ചൈന, ഇന്ത്യ, ജപ്പാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്നു. ഏഷ്യൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ നട്ടെല്ലായ ഈ പാതയിൽ ഒരു ചെറിയ തടസ്സമുണ്ടായാൽ പോലും അത് ആഗോള ഇന്ധനവില കുതിച്ചുയരാനും വിതരണ ശൃംഖല തകരാനും കാരണമാകും. സുരക്ഷാ ഭീഷണികളും കടൽക്കൊള്ളയും ഈ മേഖലയിൽ ഉയർത്തുന്ന വെല്ലുവിളികൾ ലോകരാജ്യങ്ങൾ അതീവ ജാഗ്രതയോടെയാണ് നിരീക്ഷിക്കുന്നത്.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്

ലോക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ഗതിനിർണ്ണയിക്കുന്ന ഏറ്റവും തന്ത്രപ്രധാനമായ കപ്പൽ പാതയാണ് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക്. പേർഷ്യൻ ഗൾഫിനെ ഒമാൻ ഉൾക്കടലുമായും അറബിക്കടലുമായും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ ഇടുങ്ങിയ ജലപാതയാണ് ആഗോള എണ്ണ വ്യാപാരത്തിന്റെ ഏകദേശം അഞ്ചിലൊന്ന് (20%) ഭാഗവും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. സഊദി അറേബ്യ, യുഎഇ, കുവൈത്ത്, ഇറാഖ്, ഇറാൻ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ എണ്ണ ഉൽപ്പാദക രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പെട്രോളിയം ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്നതും ഈ ഇടനാഴി വഴിയാണ്.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഒരു ചെറിയ തടസ്സം പോലും ആഗോള വിപണിയിൽ വലിയ ഭൂകമ്പങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും. നിലവിലെ കണക്കനുസരിച്ച്, പ്രതിദിനം ഏകദേശം 21 ദശലക്ഷം ബാരൽ എണ്ണയാണ് ഇതിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നത്. യുദ്ധസാഹചര്യമോ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ പിരിമുറുക്കങ്ങളോ കാരണം ഈ പാത ഭാഗികമായോ പൂർണ്ണമായോ അടയ്ക്കപ്പെട്ടാൽ, അത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഊർജ്ജ വിതരണത്തെ ഗുരുതരമായി ബാധിക്കും. വിപണി നിരീക്ഷകരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, അത്തരമൊരു സാഹചര്യം ഉണ്ടായാൽ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ എണ്ണവില ബാരലിന് 150 ഡോളറിന് മുകളിലേക്ക് കുതിച്ചുയരാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇത് വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള എല്ലാ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളിലും കടുത്ത പണപ്പെരുപ്പത്തിനും ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ വിലക്കയറ്റത്തിനും വഴിവെക്കും.

ഇറാനും ഒമാനും ഇടയിലുള്ള ഈ കടലിടുക്കിന് വെറും 33 കിലോമീറ്റർ മാത്രമാണ് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ വീതിയുള്ളത്. ഷിപ്പിംഗ് ലെയ്‌നുകൾ ഇതിലും ഇടുങ്ങിയതാണ്. അതിനാൽ തന്നെ സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്കോ മറ്റ് തടസ്സങ്ങൾക്കോ ഈ പാത വളരെ വേഗത്തിൽ ഇരയാകാം. ഇന്ത്യയെയും ചൈനയെയും പോലുള്ള ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളാണ് ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള എണ്ണ ഇറക്കുമതിയെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആശ്രയിക്കുന്നത്. പൈപ്പ്‌ലൈനുകൾ വഴി എണ്ണ നീക്കം ചെയ്യാൻ ചില ബദൽ സംവിധാനങ്ങൾ സൗദി അറേബ്യയും യുഎഇയും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, കടലിടുക്ക് പൂർണ്ണമായി അടഞ്ഞാലുണ്ടാകുന്ന നഷ്ടം നികത്താൻ അവ പര്യാപ്തമല്ല.

സൂയസ് കനാൽ

ഈജിപ്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന സൂയസ് കനാൽ, മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിനെയും ചെങ്കടലിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കൃത്രിമ ജലപാതയാണ്. യൂറോപ്പും ഏഷ്യയും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാരത്തിന്റെ പ്രധാന കവാടമായ ഈ കനാൽ, ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തെ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കേണ്ട ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്ററുകൾ ലാഭിക്കാൻ കപ്പലുകളെ സഹായിക്കുന്നു. ലോകത്തെ മൊത്തം സമുദ്ര വ്യാപാരത്തിന്റെ ഏകദേശം 12 ശതമാനവും ഈ പാതയിലൂടെയാണ് നടക്കുന്നത്.

ഊർജ്ജ സുരക്ഷയുടെ കാര്യത്തിൽ സൂയസ് കനാൽ വഹിക്കുന്ന പങ്ക് സമാനതകളില്ലാത്തതാണ്. പ്രതിദിനം ഏകദേശം 392 ദശലക്ഷം ഡോളർ മൂല്യമുള്ള ഊർജ്ജ ഗതാഗതമാണ് (എണ്ണയും പ്രകൃതിവാതകവും) ഇതിലൂടെ നടക്കുന്നത്. ലോകത്തെ കടൽമാർഗമുള്ള എണ്ണ വ്യാപാരത്തിന്റെ 10 ശതമാനവും എൽഎൻജി (LNG) വ്യാപാരത്തിന്റെ 8 ശതമാനവും ഈ കനാൽ വഴിയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്.

2021-ൽ 'എവർ ഗിവൺ' കപ്പൽ കുടുങ്ങി ഗതാഗതം തടസ്സപ്പെട്ടപ്പോൾ ആഗോള വിപണിയിലുണ്ടായ ആഘാതം ഈ പാതയുടെ പ്രാധാന്യം വിളിച്ചോതുന്നതായിരുന്നു. സൂയസ് കനാലിലെ നേരിയ തടസ്സം പോലും യൂറോപ്പിലെയും ഏഷ്യയിലെയും വിതരണ ശൃംഖലയെ ബാധിക്കുകയും സാധനങ്ങളുടെ വില കുതിച്ചുയരാൻ കാരണമാവുകയും ചെയ്യും.

പനാമ കനാൽ

അറ്റ്‌ലാന്റിക്, പസഫിക് സമുദ്രങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പനാമ കനാൽ ലോകവ്യാപാരത്തിലെ അത്ഭുതകരമായ ഒരു എഞ്ചിനീയറിംഗ് നേട്ടമാണ്. അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡങ്ങൾക്കിടയിലെ ചരക്ക് നീക്കത്തിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമായ ഈ ജലപാത, കപ്പലുകൾക്ക് ദക്ഷിണ അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡം ചുറ്റിക്കറങ്ങേണ്ടി വരുന്ന ഏകദേശം 13,000 കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരം ലാഭിച്ചു നൽകുന്നു.

പ്രതിദിനം കോടിക്കണക്കിന് ഡോളർ മൂല്യമുള്ള ചരക്കുകളാണ് ഇതിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നത്. ഈ പാതയിൽ തടസ്സമുണ്ടായാൽ ചരക്ക് നീക്കത്തിന് പത്തോ ഇരുപതോ ദിവസങ്ങൾ അധികമായി വേണ്ടിവരും. ഇത് ഇന്ധനച്ചെലവ് വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലയെ ബാധിക്കുകയും ചെയ്യും. പ്രധാനമായും സംസ്കരിച്ച എണ്ണ ഉൽപ്പന്നങ്ങളും ധാന്യങ്ങളും കണ്ടെയ്നറുകളുമാണ് ഈ കനാൽ വഴി വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്.

ബാബ് അൽ-മന്ദബ്

ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും അപകടസാധ്യതയുള്ള കപ്പൽ പാതയാണ് ബാബ് അൽ-മന്ദബ് കടലിടുക്ക്. ചെങ്കടലിനെ ഏദൻ ഉൾക്കടലുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ തന്ത്രപ്രധാന പാത, സൂയസ് കനാലിലേക്കുള്ള പ്രവേശന കവാടം കൂടിയാണ്. നിലവിൽ യെമനിലെ ഹൂത്തി വിമതരുടെ തുടർച്ചയായ ഡ്രോൺ-മിസൈൽ ആക്രമണ ഭീഷണിയെത്തുടർന്ന് ഈ മേഖലയിലൂടെയുള്ള ചരക്കുനീക്കം അതീവ സങ്കീർണ്ണമായിരിക്കുകയാണ്. പ്രതിദിനം ഏകദേശം 5 ദശലക്ഷം ബാരൽ എണ്ണയും ലോക വ്യാപാരത്തിന്റെ 12 ശതമാനവും ഈ പാതയിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. 

ബോസ്ഫറസ് കടലിടുക്ക്

ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഇടുങ്ങിയ അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽ പാതയാണ് ബോസ്ഫറസ് കടലിടുക്ക്. കരിങ്കടലിനെ മെഡിറ്ററേനിയനുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ തുർക്കി ജലപാത, റഷ്യ, കസാക്കിസ്ഥാൻ, അസർബൈജാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള എണ്ണ കയറ്റുമതിയുടെ പ്രധാന കവാടമാണ്. പ്രതിദിനം ഏകദേശം 3.7 ദശലക്ഷം ബാരൽ എണ്ണയാണ് ഈ ഇടുങ്ങിയ പാതയിലൂടെ ലോകവിപണിയിലെത്തുന്നത്.

റഷ്യൻ-കസാഖ് എണ്ണ പ്രവാഹത്തിൽ ഈ പാതയിലുണ്ടാകുന്ന നേരിയ തടസ്സം പോലും യൂറോപ്പിലെ ഇന്ധനവില കുതിച്ചുയരാൻ കാരണമാകും. ഇസ്താംബുൾ നഗരഹൃദയത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നതിനാൽ പരിസ്ഥിതി ആഘാത ഭീഷണിയും സുരക്ഷാ വെല്ലുവിളികളും ഈ പാത നേരിടുന്നുണ്ട്.

പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാകുന്നു

നിലവിലെ സംഘർഷങ്ങൾ ഷിപ്പിംഗ് ലെയ്‌നുകളെ ബാധിക്കുന്നത് ആഗോള ഭക്ഷ്യ-ഊർജ്ജ സുരക്ഷയ്ക്ക് വലിയ ഭീഷണിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഗതാഗത കുറവ് താൽക്കാലികമാണോ അതോ നീണ്ടുനിൽക്കുമോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും വരുംദിവസങ്ങളിലെ ആഗോള വിപണിയുടെ ഭാവി.

a handful of critical maritime chokepoints carry a large share of global trade. from energy shipments to container cargo, these six major sea routes connect continents and keep international commerce moving, making them essential to the stability of the global economy.