ലോകത്തെ ഏറ്റവും തന്ത്രപ്രധാനമായ എണ്ണക്കടത്തു പാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനെച്ചൊല്ലി അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള തർക്കം മുറുകുകയാണ്. എന്നാൽ ഈ സംഘർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ, ആഗോള ഊർജ്ജ വിതരണത്തിലെ 'ചോക്ക് പോയിന്റുകൾ' തങ്ങളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങളെ ബാധിക്കാത്ത വിധം ഇല്ലാതാക്കാൻ ചൈന കരുതലോടെ നീങ്ങുന്നുണ്ടെന്നാണ് പുതിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുദ്ധ ഭീഷണികൾക്കിടയിലും തങ്ങളുടെ ഊർജ്ജ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ ബീജിംഗ് സ്വീകരിക്കുന്ന തന്ത്രങ്ങൾ ലോകശ്രദ്ധ നേടുകയാണ്.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ പ്രതിസന്ധി: 

ലോകത്തെ മൊത്തം എണ്ണ വിതരണത്തിന്റെ ഏകദേശം 20 ശതമാനവും കടന്നുപോകുന്നത് ഇറാൻ തീരത്തോട് ചേർന്നുള്ള ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയാണ്. അമേരിക്കയും ഇസ്റാഈലും ഇറാനുമായി നേരിട്ടുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്ക് നീങ്ങിയതോടെ ഈ പാത ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും തടസ്സപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തങ്ങളുടെ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണത്തിലാണെന്നും അനുമതിയില്ലാത്ത കപ്പലുകളെ കടത്തിവിടില്ലെന്നും ഇറാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു കഴിഞ്ഞു. ഇത് ഇന്ത്യയും ജപ്പാനും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളെ വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇറാനുമായി ദീർഘകാലമായുള്ള സൗഹൃദം ചൈനയ്ക്ക് ഇവിടെ മുൻതൂക്കം നൽകുന്നു. തങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ചൈനീസ് കപ്പലുകൾക്ക് മാത്രം ഹോർമുസിലൂടെ കടന്നുപോകാൻ അനുമതി നൽകുമെന്ന് ഇറാൻ ഇതിനോടകം തന്നെ സൂചിപ്പിച്ച് കഴിഞ്ഞു. 

ചൈനയുടെ തന്ത്രപരമായ നീക്കങ്ങൾ:

അമേരിക്കൻ ഉപരോധങ്ങളെയും യുദ്ധ ഭീഷണികളെയും മറികടക്കാൻ ചൈന വർഷങ്ങളായി തയ്യാറെടുപ്പുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് പോലുള്ള ഒരൊറ്റ പാതയെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്നത് അപകടമാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ ബീജിംഗ്, പാകിസ്ഥാനിലെ ഗ്വാദർ തുറമുഖം വഴി പുതിയൊരു വഴി തുറന്നിരിക്കുകയാണ്. 'ചൈന-പാകിസ്ഥാൻ ഇക്കണോമിക് കോറിഡോർ' (CPEC) വഴി പേർഷ്യൻ ഗൾഫിൽ നിന്നുള്ള എണ്ണ നേരിട്ട് കരമാർഗ്ഗം ചൈനയിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ അവർക്ക് സാധിക്കും. ഇത് ഹോർമുസിലെ തടസ്സങ്ങളെ മറികടക്കാൻ അവരെ സഹായിക്കുന്നു. കൂടാതെ, റഷ്യയിൽ നിന്നും മധ്യേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള പൈപ്പ് ലൈനുകൾ വഴി എണ്ണയും വാതകവും എത്തിക്കുന്നതിലൂടെ കടൽ പാതകളിലെ സുരക്ഷാ ഭീഷണികളിൽ നിന്ന് ചൈന ഒരു പരിധിവരെ മോചിതരാണ്.

ട്രംപിന്റെ സമ്മർദ്ദ തന്ത്രവും സഖ്യകക്ഷികളുടെ നിലപാടും: 

ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് സംരക്ഷിക്കാൻ ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര സഖ്യം രൂപീകരിക്കണമെന്നാണ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ നിലപാട്. നാറ്റോ (NATO) രാജ്യങ്ങൾ ഇതിനായി സൈന്യത്തെ അയക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും പല രാജ്യങ്ങളും മടിച്ചുനിൽക്കുകയാണ്. ഇത് 'ധീരതയില്ലാത്ത നിലപാടാണെന്ന്' ട്രംപ് വിമർശിച്ചു. ഓസ്‌ട്രേലിയയും ജപ്പാനും നിലവിൽ കപ്പലുകൾ അയക്കാൻ തയ്യാറായിട്ടില്ല. ചൈന ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ തങ്ങളുടെ എണ്ണ കപ്പലുകളുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായി മുന്നോട്ട് വരണമെന്നാണ് ട്രംപ് പറയുന്നത്. എന്നാൽ അമേരിക്കയുടെ സൈനിക നീക്കങ്ങളിൽ ഭാഗഭാക്കാകുന്നതിന് പകരം, ഇറാനുമായി നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകളിലൂടെയും തങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക സ്വാധീനം ഉപയോഗിച്ചുമാണ് ചൈന പ്രശ്നങ്ങളെ നേരിടുന്നത്.

ഇറാനിലെ എണ്ണ കേന്ദ്രങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള ആക്രമണം: 

ഇറാന്റെ പ്രധാന എണ്ണ കയറ്റുമതി കേന്ദ്രമായ ഖാർഗ് ദ്വീപിന് നേരെയുണ്ടായ ആക്രമണങ്ങൾ ചൈനയെ ആശങ്കയിലാഴ്ത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇറാന്റെ എണ്ണ കയറ്റുമതിയുടെ 99 ശതമാനവും നടക്കുന്നത് ഈ ദ്വീപ് വഴിയാണ്. ചൈനയാണ് ഇറാന്റെ എണ്ണയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ഉപഭോക്താവ്. ഖാർഗ് ദ്വീപിനെ ലക്ഷ്യം വെക്കുന്നതിലൂടെ ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറ തകർക്കുക മാത്രമല്ല, ചൈനയിലേക്കുള്ള കുറഞ്ഞ നിരക്കിലുള്ള എണ്ണ വിതരണം തടസ്സപ്പെടുത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യം കൂടി അമേരിക്കയ്ക്കുണ്ടോ എന്ന് വിദഗ്ധർ സംശയിക്കുന്നുണ്ട്. എങ്കിലും, ഇത്തരം പ്രതിസന്ധികളെ നേരിടാൻ ചൈന പടുത്തുയർത്തിയ ബദൽ വിതരണ ശൃംഖലകൾ അവർക്ക് വലിയൊരു ആശ്വാസമാണ്. ആഗോള എണ്ണ വിപണിയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്കും വിലക്കയറ്റത്തിനും ഈ യുദ്ധസാഹചര്യം കാരണമാകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ചൈന തങ്ങളുടെ ദീർഘവീക്ഷണത്തിലൂടെ ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധിയെ മറികടക്കാനുള്ള വഴികൾ ഇതിനോടകം തന്നെ കണ്ടെത്തിക്കഴിഞ്ഞു.

China’s masterplan to bypass oil chokepoints as Trump and Iran clash over Hormuz