ന്യൂഡല്‍ഹി: വിദ്യാര്‍ഥി-ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ ചൂടില്‍ മോദി സര്‍ക്കാര്‍ മുട്ടുമടക്കുന്നത് ഇത് രണ്ടാം തവണ. 2020ലെ കര്‍ഷക പ്രക്ഷോഭമാണ് ഇതിനുമുമ്പ് മോദി സര്‍ക്കാരിനെ പിടിച്ചുകുലുക്കിയ ജനകീയ മുന്നേറ്റം. പതിവുപോലെ കര്‍ഷക പ്രക്ഷോഭത്തെ അവഗണിച്ചു തള്ളിയ മോദി സര്‍ക്കാരിന് ഒടുവില്‍ മൂന്ന് നിയമങ്ങളും നിരുപാധികം പിന്‍വലിച്ച് തടിയൂരേണ്ടിവന്നു. വിവാദമായ കര്‍ഷക ബില്ലുകള്‍ക്കെതിരേ പഞ്ചാബിലും ഹരിയാനയിലും ഉത്തര്‍പ്രദേശിലും ഒറ്റപ്പെട്ട പ്രതിഷേധങ്ങളായാണ് കര്‍ഷകര്‍ രംഗത്തുവന്നതെങ്കിലും സര്‍ക്കാരിന്റെ സമീപനം വിഷയത്തെ രാജ്യവ്യാപക പ്രതിഷേധത്തിനുള്ള വേദിയാക്കി മാറ്റുകയായിരുന്നു.

ദിവസങ്ങളോളം ഡല്‍ഹി അതിര്‍ത്തികളില്‍ സമരവീര്യം ചോരാതെ കര്‍ഷകര്‍ മോദി സര്‍ക്കാരിനെതിരേ നിലകൊണ്ടപ്പോള്‍ തീവ്രവാദ ബന്ധം, രാജ്യ വിരുദ്ധ ശക്തികളുടെ ഇടപെടല്‍, അര്‍ബന്‍ നക്സലുകളുടെ സാന്നിധ്യം എന്നിവ ആരോപിച്ച് സമരത്തെ ദുര്‍ബലപ്പെടുത്താനാണ് സര്‍ക്കാരും ബി.ജെ.പിയും ശ്രമിച്ചത്. തുടക്കത്തില്‍ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ പാര്‍ട്ടികളുടെ പിന്തുണയില്ലാത്തതിനാല്‍ പ്രതീകാത്മകമായ പ്രതിഷേധത്തിന് അപ്പുറത്തേക്ക് സമരം വ്യാപിക്കില്ലെന്ന് കണക്കുകൂട്ടിയ ഭരണനേതൃത്വത്ത ഞെട്ടിച്ചുകൊണ്ടാണ് കര്‍ഷക സമരത്തിന് പിന്തുണയുമായി ലക്ഷക്കണക്കിനാളുകള്‍ ഡല്‍ഹിയിലേക്ക് ഒഴുകിയത്. അപവാദ പ്രചരണം കൊണ്ടും പൊലിസിന്റെ കടുത്ത ബലപ്രയോഗത്തിലും പതറാതെ പൊരുതിനിന്ന കര്‍ഷകരുടെ ആത്മവീര്യത്തിന് മുന്നില്‍ ഒടുവില്‍ ഭരണകൂടത്തിന് അടിയറവ് പറയേണ്ടി വന്നു. ഇതാണ് മോദി സര്‍ക്കാരിന് ഏറ്റ ആദ്യ തിരിച്ചടികളിലൊന്ന്.

ALSO READ: ആര്‍.എസ്.എസിന്റെ സ്വന്തം ധര്‍മേന്ദ്ര പ്രധാന്‍; മോദി സര്‍ക്കാറിന്റെ ചരിത്രത്തില്‍ സമരംമൂലം മന്ത്രി രാജിവയ്ക്കുന്നത് ആദ്യം

സമാനമായ സാഹചര്യമാണ് പൗരത്വ നിയമ ഭേദഗതിക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിലുമുണ്ടായത്. കൊവിഡിന്റെ സാഹചര്യത്തില്‍ സമരം അവസാനിപ്പിക്കേണ്ടി വന്നെങ്കിലും ഷഹീന്‍ബാഗ് പോലുള്ള ഉലയാത്ത സമരസാന്നിധ്യം കേന്ദ്രസര്‍ക്കാരിനെ അടിമുടി വിറപ്പിച്ചു. സര്‍വകലാശാലകളിലെ വിദ്യാര്‍ഥികള്‍ തെരുവിലിറങ്ങിയതും പ്രതിപക്ഷ പാര്‍ട്ടികള്‍ പ്രക്ഷോഭത്തിന് പിന്തുണയുമായി എത്തിയതും സര്‍ക്കാരിന്റെ കണക്കുകൂട്ടല്‍ തെറ്റിച്ചു. കാര്യങ്ങള്‍ കൈവിട്ടുപോകുമെന്ന ഘട്ടത്തില്‍ ദേശീയ പൗരത്വ രജിസ്റ്ററില്‍ നിന്ന് സര്‍ക്കാര്‍ തല്‍ക്കാലത്തേക്കെങ്കിലും പിന്‍വാങ്ങുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കേണ്ടി വന്നു.

ഇപ്പോള്‍, വിദ്യാര്‍ഥി പ്രക്ഷോഭത്തിന്റെ മുന്നിലും സര്‍ക്കാരിന് തലകുനിക്കേണ്ടി വന്നു. വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയുടെ രാജിയെ കുറിച്ച് ചര്‍ച്ച പോലുമില്ലെന്ന് ആവര്‍ത്തിച്ച ഭരണനേതൃത്വത്തിന് ഒടുവില്‍ ധര്‍മേന്ദ്ര പ്രധാനെ മാറ്റിനിര്‍ത്തേണ്ടി വന്നു. ജനകീയ പ്രതിരോധങ്ങളും പ്രക്ഷോഭങ്ങളും എളുപ്പം കൈകാര്യം ചെയ്യാനാകുമെന്ന മോദി-അമിത് നേതൃത്വത്തിന്റെ അമിത ആത്മവിശ്വാസത്തിനേറ്റ കനത്ത പ്രഹരം കൂടിയാണ് വിദ്യാര്‍ഥി സമരത്തിന്റെ ഉജ്വല പരിസമാപ്തി.

the student protest has emerged as another significant challenge for the modi government, drawing comparisons with the farmers' movement and other mass protests that forced major policy shifts.