കാശ്മീരിലെ ഭീകരാക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ, പാകിസ്ഥാന്റെ സാമ്പത്തിക അവസ്ഥ കൂടുതൽ ദുർബലമാവുകയാണ്. ഓഹരി വിപണിയിൽ വൻ തകർച്ച നേരിടുകയാണ് പാകിസ്ഥാൻ. വിപണിയിലെ തകർച്ചയും വിദേശനാണ്യ ശേഖരത്തിലെ കുറവും പാകിസ്ഥാനെ ഗുരുതരമായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് നയിക്കും.

ഓഹരി വിപണിയിലെ തകർച്ച 
പാകിസ്ഥാന്റെ കറാച്ചി സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ച് (KSE) സൂചിക 2,000 പോയിന്റിലധികം ഇടിഞ്ഞ് നിക്ഷേപകരെ ആശങ്കയിലാഴ്ത്തി. ഇന്ത്യയുടെ ശക്തമായ നയതന്ത്ര-സാമ്പത്തിക നടപടികളും അതിർത്തി വ്യാപാരത്തിലെ നടപടികളും വൻ തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി.

2024-ൽ ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് പാകിസ്ഥാനിലേക്കുള്ള കയറ്റുമതി 1 ബില്യൺ ഡോളറിന് മുകളിലായിരുന്നു. ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽസ്, രാസവസ്തുക്കൾ, പഞ്ചസാര എന്നിവ ഇന്ത്യ കയറ്റുമതി ചെയ്തു. പാകിസ്ഥാനിൽ നിന്ന് വസ്ത്രങ്ങൾ, ഉപ്പ്, സിമന്റ് എന്നിവ ഇന്ത്യ ഇറക്കുമതി ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ, ഇപ്പോൾ വ്യാപാരം പൂർണമായി നിലച്ചതോടെ വ്യവസായ മേഖല കൂടുതൽ തകരാൻ കാരണമായി. 2019-ലെ പുൽവാമ ആക്രമണത്തിന് ശേഷം ഇന്ത്യ പാകിസ്ഥാന്റെ 'മോസ്റ്റ് ഫേവേഡ് നേഷൻ' പദവി റദ്ദാക്കി ഇറക്കുമതി തീരുവ 200% ആക്കിയിരുന്നു. ഇതോടെ പാകിസ്ഥാന്റെ കയറ്റുമതി 550 മില്യൺ ഡോളറിൽ നിന്ന് 480,000 ഡോളറായി ചുരുങ്ങിയിരുന്നു. നിലവിലെ സാഹചര്യം ഈ വിടവ് കൂടുതൽ വർധിപ്പിക്കും.

സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയുടെ മുന്നറിയിപ്പ് 
പാകിസ്ഥാന്റെ വിദേശനാണ്യ ശേഖരം 2025 മാർച്ച് 21-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് 10 ബില്യൺ ഡോളർ മാത്രമാണ്, ഇത് രണ്ട് മാസത്തെ ഇറക്കുമതിക്ക് മാത്രമേ മതിയാകൂ. കഴിഞ്ഞ മാസം ഒരാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ 540 മില്യൺ ഡോളർ കടം വീട്ടാൻ മാത്രം പാകിസ്ഥാൻ ചിലവയിച്ചതായാണ് കണക്ക്. അന്താരാഷ്ട്ര നാണയ നിധി (IMF) പാകിസ്ഥാന്റെ വളർച്ചാ പ്രവചനം 3% ൽ നിന്ന് 2.6% ആയി കുറച്ചു. വേൾഡ് ബാങ്കും ഫിച്ചും സമാന മുന്നറിയിപ്പുകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. 

ഐഎംഎഫ് ബെയിൽഔട്ടും പാകിസ്ഥാന്റെ ഭാവിയും 
പാകിസ്ഥാൻ 24 തവണ ഐഎംഎഫിൽ നിന്ന് ബെയിൽഔട്ട് സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബെയിൽഔട്ട് നേടിയ രാജ്യമാണിത്. എല്ലാ സാമ്പത്തിക നയങ്ങളും കർശന ലാഭനഷ്ട നിയന്ത്രണത്തിന് വിധേയമാണ്. ഇന്ത്യയുമായുള്ള ഏതൊരു സംഘർഷവും പണപ്പെരുപ്പം വർധിപ്പിക്കുകയും പാകിസ്താനി റുപ്പിയെ കൂടുതൽ ദുർബലമാക്കുകയും വികസന പദ്ധതികളിൽ നിന്നുള്ള ഫണ്ട് പ്രതിരോധത്തിലേക്ക് വഴിതിരിച്ചുവിടേണ്ടി വരികയും ചെയ്യും. ഇത് രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയെ കൂടുതൽ വഷളാക്കും.

(അന്താരാഷ്ട്ര നാണയ നിധി (International Monetary Fund - IMF) ഒരു രാജ്യം കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലാകുമ്പോൾ അതിനെ സഹായിക്കാൻ നൽകുന്ന സാമ്പത്തിക സഹായ പാക്കേജാണ് ബെയിൽഔട്ട്. ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ വിദേശനാണ്യ ശേഖരം കുറയുകയോ, കടങ്ങൾ വീട്ടാൻ കഴിയാതെ വരികയോ, വ്യാപാര കമ്മി വർധിക്കുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ, സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ തകർച്ചയുടെ വക്കിലെത്താം. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ, രാജ്യം ഐഎംഎഫിനോട് സഹായം അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. ഐഎംഎഫ് ധനസഹായം നൽകുന്നു, പക്ഷേ കർശനമായ നിബന്ധനകളോടെയാണ് ഇത് ലഭിക്കുക.)

അന്താരാഷ്ട്ര ഒറ്റപ്പെടൽ 
താലിബാന്റെ അപലപനം പോലും പാകിസ്ഥാന്റെ ഒറ്റപ്പെടലിന്റെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇന്ത്യയ്ക്ക് ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളുടെ പിന്തുണ വർധിക്കുമ്പോൾ, പാകിസ്ഥാന്റെ സാമ്പത്തികവും നയതന്ത്രപരവുമായ പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാകുകയാണ്.

English Summary; The Kashmir attack has deepened Pakistan's economic crisis, with the Karachi Stock Exchange dropping over 2,000 points due to India’s trade suspension and diplomatic actions. Pakistan’s exports to India, previously $550 million, fell to $480,000 after 2019 measures, and the gap is widening. With only $10 billion in reserves, barely covering two months of imports, and $540 million spent on loan repayments in a week, Pakistan faces a looming financial crisis. Under its 24th IMF bailout, strict austerity measures risk inflation and social unrest, especially if conflict with India escalates. The Taliban’s condemnation highlights Pakistan’s isolation, while India gains global support.